U moet bijvoorbeeld verscherpt cliëntenonderzoek doen bij een verhoogd risico op witwassen of terrorismefinanciering of als sprake is van complexe en ongebruikelijke grote transacties zonder duidelijk (economisch) doel. Ook moet u verscherpt cliëntenonderzoek doen als de client of de uiteindelijk belanghebbende (UBO) een politiek prominent persoon (PEP) is of als de staat waar de client woont, gevestigd of gezeteld is door de Europese Commissie is aangewezen als staat met een hoger risico. Meer informatie over staten met een hoger risico vindt u in hoofdstuk 5.4.2 van de algemene leidraad Wwft en in hoofdstuk 5.3 van de leidraden voor de verschillende beroepsgroepen.
De risicofactoren bij verscherpt cliëntenonderzoek
Als u de risico's beoordeelt, moet u rekening houden met de risicofactoren die genoemd staan in bijlagen I, II en III bij de vierde anti-witwasrichtlijn. U vindt deze risicofactoren in hoofdstuk 5.4 van de algemene leidraad Wwft. We lichten de risicofactoren ook toe in hoofdstukken 5.3 en 10.1 van de leidraden voor de verschillende beroepsgroepen.
Wat moet u doen?
Bij het verscherpt cliëntenonderzoek moeten de maatregelen afgestemd zijn op het concrete geval. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat u aanvullend onderzoek moet doen naar de herkomst van de middelen die bij een transactie betrokken zijn. Bij verscherpt cliëntenonderzoek moet u naast de maatregelen die gelden voor regulier cliëntenonderzoek een aantal specifieke verscherpte maatregelen treffen. Wat die maatregelen exact zijn, hangt af van de reden van het verhoogde risico.
Maatregelen bij hoog risicolanden
Een instelling moet verscherpte onderzoeksmaatregelen uitvoeren wanneer sprake is van transacties en/of zakelijke relaties die gerelateerd zijn aan staten met een hoger risico op witwassen of terrorismefinanciering.
Volgens de Wwft zijn de volgende verscherpte onderzoeksmaatregelen vereist:
- Verzamelen van aanvullende informatie over cliënten en UBO's.
- Verzamelen van aanvullende informatie met betrekking tot het doel en de aard van de zakelijke relatie.
- Verzamelen van informatie over de herkomst van de fondsen die bij de zakelijke relatie of transactie gebruikt worden en de bron van het vermogen van cliënten en UBO's.
- Verzamelen van informatie over de achtergrond van en beweegredenen voor de voorgenomen of verrichte transacties van cliënten.
- Verkrijgen van goedkeuring van het hoger leidinggevend personeel voor het aangaan of voortzetten van de zakelijke relatie.
- Verrichten van verscherpte controle op de zakelijke relatie met en de transacties van cliënten. Dit bestaat uit het verhogen van het aantal controles en de frequentie van actualiseringen van gegevens over cliënten en uiteindelijk belanghebbenden, alsmede door transactiepatronen te selecteren die nader onderzocht moeten worden.
Maatregelen ingeval van complexe en ongebruikelijk grote transacties en ongebruikelijke transactiepatronen
Een instelling neemt redelijke maatregelen om de achtergrond en het doel te onderzoeken van:
- Complexe transacties.
- Ongebruikelijk grote transacties.
- Transacties met een ongebruikelijk patroon.
- Transacties zonder duidelijk of economisch of rechtmatig doel.
Als van het bovenstaande sprake is, moet de gehele zakelijke relatie aan een verscherpte controle worden onderworpen.
Voor de beoordeling van een ongebruikelijk grote transactie of een ongebruikelijk transactiepatroon moet rekening worden gehouden met het (risico)profiel van de cliënt. Dit (risico)profiel is vastgesteld voorafgaand aan het cliëntenonderzoek.
Een instelling moet oordelen of een transactie past binnen dit (risico)profiel. Als dat niet het geval is, bestaat er aanleiding voor het treffen van verscherpte maatregelen en een meer intensieve monitoring. Zo nodig doet een Wwft-instelling melding van een ongebruikelijke transactie.
Maatregelen ingeval van politiek prominente personen (PEP’s)
Als uw cliënt een politiek prominent persoon is, moet u verscherpt cliëntenonderzoek doen. Een politiek prominent persoon noemen we ook wel een 'Politically Exposed Person' of PEP. Een politiek prominent persoon is iemand met een belangrijke publieke functie, zoals een minister, parlementslid of ambassadeur.
Let op dat de PEP-definitie onder de AMLR vanaf 10 juli 2027 aanzienlijk wordt uitgebreid. Vanaf dan vallen ook wethouders, leden van Provinciale Staten en burgemeesters onder de PEP-definitie. Controleert u dus tijdig uw cliëntenbestand om na te gaan of iemand een PEP is.
Bekijk hier de lijst van Politiek prominente personen (PEP's). Kijk ook bij familieleden en naaste geassocieerden van PEP’s. Hier moet de Wwft-instelling ook verscherpte cliëntenonderzoeksmaatregelen toepassen.
Wanneer sprake is van een PEP moet(en) volgens artikel 8 Wwft:
- Voorafgaand aan het aangaan of bij het voortzetten van de zakelijke relatie toestemming worden verkregen van een persoon die deel uitmaakt van het hoger leidinggevend personeel van de instelling.
- De bron van het vermogen en van de fondsen betrokken bij de transactie of de zakelijke relatie worden vastgesteld.
- De instelling doorlopend een verscherpte controle uitoefenen op deze zakelijke relatie.
- De maatregelen ook worden getroffen bij familieleden van PEP’s of naast geassocieerden van PEP’s.
- De verzamelde gegevens actueel worden gehouden.
Wanneer een cliënt of UBO gedurende de zakelijke relatie een PEP wordt of blijkt te zijn, moet alsnog en onverwijld aan de hiervoor genoemde vereisten worden voldaan.